Türkiye Cumhuriyeti

İslamabad Büyükelçiliği

Bilgi Notları

Pakistan'ın Siyasi Görünümü , 09.07.2014

1947 yılında kurulan dost ve kardeş Pakistan parlamenter demokratik sistemle yönetilmekte olup, dört eyaletten oluşan federal bir yapıya sahiptir. Pakistan Parlamentosu, 342 üyeli bir Ulusal Meclis ile 2010 yılında gerçekleştirilen 18. anayasa değişikliğiyle üye sayısı 100’den 104’e çıkarılan bir Senato’dan oluşmaktadır. Başkent İslamabad’da yer alan Parlamento’nun yanısıra her eyaletin yerel düzeyde gerçekleştirilen seçimlerle göreve gelen milletvekillerinden oluşan eyalet meclisleri bulunmaktadır. Eyaletlerde seçimle işbaşına gelen bir Eyalet Başbakanı ile merkezi temsilen Cumhurbaşkanı tarafından atanan bir Eyalet Valisi görev yapmaktadır.

 

Pakistan siyaseti, değişken, canlı ve dinamik bir iç siyasi gündeme sahiptir. Farklı görüş ve beklentileri temsil eden çok sayıda siyasi partinin yer aldığı iç siyaset arenasında daima dinamik bir tartışma ortamı bulunmakta, icraatın seçimle işbaşına gelen ve millet iradesini temsil eden meşru temsilciler tarafından yapılmasına önem verilmektedir.

 

Ülke dört eyaletin yanısıra, Afganistan sınırında bulunan 7 İdari Birimden müteşekkil Aşiretler Bölgesi (Federally Administered Tribal Areas-FATA) ile Pakistan kontrolü altında bulunmakla birlikte ihtilaflı konumda olan Azad Jammu Keşmir ve Gilgit-Baltistan topraklarından oluşmaktadır.

 

Pakistan halihazırda federal düzeyde gerçekleştirilen Mayıs 2013 seçimleriyle tek başına iktidara gelen Pakistan Muslim League-Nawaz (PML-N) Hükümeti tarafından idare edilmektedir. İlk kez sivil bir hükümetin iktidardaki görev süresini tamamlamasının ardından yapılan sözkonusu seçimlere katılım %60’ı bulmuş, bu oran, ülke siyasi tarihinin en yüksek katılım oranı olarak kayda geçmiştir.

 

2013 yılı aynı zamanda, seçimle işbaşına gelen bir Cumhurbaşkanı’nın görevini yine seçilmiş bir diğer Cumhurbaşkanı’na devretmesine tanıklık etmiştir.

 

Eyalet yönetimlerindeki duruma ilişkin olarak, Pencab’da muhafazakâr Pakistan Muslim League-Nawaz (PML-N), Sindh’de ana muhalefet partisi sosyal demokrat (Pakistan People’s Party) PPP, Hayber-Pahtunhva’da merkez sağ eğilimli Pakistan Tehreek-e Insaf (PTI), Belucistan’da ise iktidar partisi PML-N ve yerel partiler tarafından oluşturulan bir koalisyon iktidardadır.

 

Bir sonraki seçimlerin 2018 yılının Mayıs ayında gerçekleştirilmesi öngörülmektedir.

 

Pakistan etkisini ülkenin genelinde gösteren terör ve asayiş sorunu nedeniyle büyük sıkıntı yaşamakta, ülkenin kaynakları, ekonomik kalkınma ve büyüme yerine terörle mücadeleye aktarılmaktadır. Pakistan teröre karşı yürüttüğü mücadelede önemli kazanımlar sağlamışsa da, terör örgütlerinin masum Pakistan vatandaşlarını, kamuya açık alanları ve ülkenin kurumlarını hedef alan saldırıları sürmektedir.

 

Pakistan, karşı karşıya olduğu tüm sınamalara rağmen, hukukun üstünlüğü, insan hakları ve demokrasi gibi çağımızın üzerinde ittifak edilen değerlerini ülkedeki daha geniş kesimleri içine alacak şekilde genişletmek için yoğun çaba harcamaktadır. 2010 yılında gerçekleştirilen 18. Anayasa değişikliğiyle, askeri rejim dönemlerinden kalma, Cumhurbaşkanına olağanüstü yetkiler veren maddeler Anayasadan çıkarılarak sözkonusu yetkiler seçimle işbaşına gelen Hükümetin Başbakanına ve millet iradesini temsil eden Parlamentoya devredilmiştir.